terrareversa.be

Voor-waarden voor een waardevol leven

Voor de meerderheid van mensen op deze planeet is zin geven aan hun leven een niet te onderschatten opgave. Ofwel is het aanbod van het leven hier op aarde zo mager – door ziekte, honger, armoede enz. -, dat ze wel moeten teruggrijpen naar een externe zin onder de vorm van één of ander geloof in een god of goden aan wie ze dat leven danken; ofwel is de vraag zo groot dat dit leven met al zijn beperkingen en onvolkomenheden onmogelijk aan hun verwachting kan beantwoorden.

Daarom zijn aan een waardevol leven, dat zin en betekenis kan hebben, een aantal voor-waarden verbonden, waar wij met ons allen verantwoordelijk voor zijn.

• De eerste voor-waarde lijkt me de geborgenheid, van de wieg tot het graf.

Inleiding

In mijn studentenjaren – heel lang geleden dus, in de jaren vijftig van vorige eeuw – waren Sartre en Camus de rijzende sterren aan de filosofiehemel. Hun visie op de mens stond op dat moment diametraal tegenover onze door een doorgedreven katholieke opvoeding ingeprente opvatting van de mens als door God geschapen en geroepen om Hem te dienen hier op aarde.

Nog steeds op zoek naar hoe de ideale samenleving er uit moet zien opdat de transitie er mogelijk zou zijn. In een vorig stukje (“Wat heet democratisch?”) luidde de conclusie dat democratie is een basisvoorwaarde is.

Uit het vorige stukje Wat heet democratisch? hadden we ook kunnen concluderen dat democratie meer betekent dan de helft plus één. Wie zich in dat begrip democratie verdiept, stoot op nog op heel wat andere problemen.

Elitaire consensus

Kettingrokers worden voortdurend gewaarschuwd dat hun verslaving tot een vroegtijdige dood kan leiden. Het staat in vette letters op elk pakje dat ze kopen. Elke keer ze het bovenhalen zien ze het. Maar ze houden er geen rekening mee. Ze doen gewoon voort. Tot het fatale bericht komt. En dan is het te laat.

Wij zijn allemaal als kettingrokers. We weten dat we zo niet verder mogen doen. Klimaatverandering, uitputting van grondstoffen, vervuiling, vul maar aan. Maar we doen gewoon voort. Ook waarschijnlijk, tot het te laat is.

Angst als vast gegeven.

Uitgangsgedachte: Iedere mens kent angst.

Angst is een gezond gevoel dat ons bewust maakt van gevaar. Het komt er op aan op een gezonde manier met onze angst te leren omgaan.

Door het verlies van besef van verbondenheid en door een zeer sterke individualisering krijgen veel mensen weinig of geen signalen dat ze op medemensen kunnen rekenen.

“ Het anders zijn “ van de ander hoeft geen angst op te roepen.

Mensen worden onzeker , ze verliezen het gevoel dat ze greep hebben op wat er gebeurt. Zij verwachten steeds meer dat een sterke hand hen beschermt en zo geven ze hun zelfbestuur uit handen.